منظور از نمونه برداري و اندازه گيري مستقيم گازها و بخارات استفاده از روش و دستگاههائي است كه نمونه برداري و تجزيه آلودگي را تعيين مي نمايد.
v لوله هاي معرف (گازياب )
اساسا لوله هاي گازياب تركيبي از دو عامل يكي پمپ و ديگري لوله هاي معرف رنگ سنجي است .پمپ ممكن است بصورت يك حباب ساده يا يك پمپ آكاردئوني و يا يك پمپ پيستوني باشد. اين وسيله براي نمونه برداري پيشنهاد نمي گردد پمپ هاي آكاردئوني و پيستوني بر اساس كشيده شدن حجم ثابتي از هوا معادل 100 ميلي ليتر در مدت 30 ثانيه با هر ضربه طراحي شده است . لوله هاي شيشه اي باريك معرف با 4 الي 6 ميلي ليتر قطر از گرانولهائي پر شده است كه اين گرانول ها معمولا از
ژلهاي جاذب مثل سليكاژل، آلومين فعال شده و يا گرانول هائي بي اثر تشكيل گرديده و به ماده شيميائي مخصوصي آغشته شده ، وقتي كه هوائي حاوي يك آلوده كننده خاص يا گروهي از آلوده كننده ها به داخل لوله كشيده مي شود ،معرف تغيير رنگ مي دهد . اين عمل بر مبناي روش شيميائي قرار دارد.
v طرز مصرف لوله هاي گازياب
1. انتخاب لوله بر اساس ميزان تراكم آلودگي
2. بازديد تاريخ مصرف لوله،هرگز نبايد پس از گذشت تاريخ مصرف از لواه استفاده كرد.
3. بازديد پمپ بر طبق دستور سازنده
4. قرائت درجه لوله ،برخي عوامل مانند دماي محيط فشار يا رطوبت بر لوله اثرات نا مطلوبي مي گذارد . بهرحال قبل از مصرف بايد كاملا از سالم بودن لوله اطمينان حاصل كرده سپس مصرف نمود.
5. پس از شكستن دو سر لوله طبق دستور كارخانه سازنده آنرا محكم داخل پمپ قرار مي دهيم بايد دقت كرد محل شكستگي لوله دست ها را زخمي نكند. جهت جريان هوا در لوله با فلش مشخص مي شود.
6. با ضربات پمپ طبق دستور هواي نمونه از داخل لوله عبور مي كند.
7. ارزيابي لكه رنگ بلافاصله انجام مي گيرد مگر آنكه دستور سازنده روش ديگري باشد.
8. طول رنگ ممكن است بر اثر زمان تغيير كند ،بنابراين قرائت و ثبت طول رنگ بايد قبل از هر گونه تغييري انجام پذيرد.
9. جداسازي لوله از پمپ بر طبق دستور انجام مي گيرد.
10. پاكسازي پمپ با هواي پاك براي رفع آلوده كننه هاي خورنده لازم است.


